Zadels & hamen

Het paard achter de wagen spannen...

haamdetailsmallBijzonder leer

Bij de naam Nederlands Leder en Schoenen museum komt bijna vanzelf de nadruk te liggen op de uitgebreide schoenenverzameling. Bijna zou je kunnen vergeten dat er veel andere bijzondere lederen voorwerpen te zien zijn. Uniek is bijvoorbeeld onze collectie zadels en hamen.

Zadels

Een zadel wordt gebruikt om een dier te kunnen berijden. Met een zadel zit de ruiter steviger en wordt zijn of haar gewicht beter over de paardenrug verdeeld. Er bestaan verschillende soorten zadels voor dressuur en springen, dameszadels voor amazonezit, legerzadels en westernzadels.
Paarden kunnen vanaf hun derde jaar bereden worden, maar groeien zeker nog nog tot hun vijfde jaar door. Daarom is het belangrijk dat een zadel goed past. Gedurende het gehele paardenleven blijft de rug veranderen, dat heeft te maken met de spierontwikkeling.
Een paard heeft dus, net als een mens gedurende zijn leven van schoenen wisselt, meerdere zadels nodig.

gareelHamen

Een haam of gareel is een hulpmiddel om van een paard een trekdier te kunnen maken. Het paard moet aan de ploeg of het rijtuig vastgemaakt worden om het te kunnen trekken. Wanneer je dit met een riem om de hals van het paard zou doen, wordt de luchtpijp van het dier afgeklemd.

Een haam of gareel voorkomt dit en verdeelt tegelijkertijd de trekkracht optimaal. Het is een ellips vormig houten frame dat aan de bovenzijde scharniert en aan de onderzijde gesloten kan worden. Aan het houten frame wordt ijzeren beslag gemonteerd en daaraan worden verschillende ijzeren ogen en haken gemaakt om de trekriemen aan te bevestigen. 

Aan de binnenzijde wordt het haam bekleed met leer en tussen het hout en het leer komt vulling van stro. Het vullen is een precisie karwei. Het haam mag niet te hard en niet te zacht zijn. Maar het haam moet desalniettemin zo soepel zijn, zodat het haam zich kan vormen naar het paard.

Ter versiering wordt koper beslag aangebracht in de vorm van sierplaatjes, mooi afgewerkte randen en vrolijke bronzen belletjes (rommels).
Er zijn in ons land niet veel mensen meer die dit specifieke vak, van het maken van hamen, nog uitoefenen.

HondenkarOnze collectie paardentuig

De collectie paardentuig omvat ca. 325 stuks waaronder zadels, hoofdstellen, hamen en garelen, jukken, stijgbeugels en hoefijzertassen.
Deze verzameling is voornamelijk bijeengebracht door verzamelaar Ferd de Bruijn en zijn zoon Geert die de verzameling onderbrachten in de Stichting Historische Verzameling Zadels, Hamen en Garelen. Toen de verzameling eind vorige eeuw ondergebracht werd in het Nederlands Leder en Schoenen Museum, werd deze stichting opgeheven.