Nederlandse klompen eind 20ste eeuw ©Schoenenmuseum

Rena van Myfavouriteshoes is helemaal in de ban van klompjes en niet verwonderlijk want het lijkt ineens klompen te regenen. Je hebt de afgelopen dagen al klompachtige schoenen voorbij zien komen van Jan Jansen, Hester Vlamings en Geert Slaats maar dat het hier niet om een ‘echt Hollandse trend’ lijkt te gaan blijkt wel uit het artikel van Helena Siebert uit Canada.

Klompen zijn niet typisch Nederlands

De klomp is, in tegenstelling tot wat men bijvoorbeeld in de Verenigde Staten denkt, geen typisch Nederlandse dracht. In tal van Europese landen werden klompen of klompschoenen gedragen. De oudste bekende klompen zijn echter wel Nederlands. Ze stammen uit de late dertiende eeuw en zijn uitgerust met stelten, net als de houttrippen uit die tijd die als overschoenen dienden. Klompen waren goedkoper en beter bestand tegen vuil en vocht dan leren schoenen en dus ideaal voor op het platteland.

Belgische klomp 1900-1940 ©Schoenenmuseum	Franse klomp 1920-1940 ©Schoenenmuseum

Klompen meestal streekdracht

Vanaf de 17de eeuw werd de klomp in Nederland ook in dorpen en steden gedragen, vaak als onderdeel van de streekdracht. In de 19de eeuw wordt de klomp een soort veiligheidsschoen. In de talloze stoomfabrieken die vanaf 1848 ontstonden, werd een schoen met een schacht van dik leer, vastgenageld op een houten zool en gesloten met een klein gespje, de absolute topper.

In Nederland was de klomp, als onderdeel van de streekdrachten, tot 1935 gemeengoed. Daarna werd hij steeds vaker vervangen door leren schoenen, die nu voor iedereen bereikbaar waren.

Zoccolo, Italië ©Schoenenmuseum	Frankrijk rond 1900 ©Schoenenmuseum

Tot de jaren ’70 was het absoluut ondenkbaar om je met klompen in de stad te begeven. Klompen waren voor de boer! Daar kwam echter eind jaren ’60, begin ’70 verandering in.

Woody van Jan Jansen

Hippies omarmden niet alleen Afghaanse jassen en lange haren, maar grepen ook terug op de plattelandscultuur. Tuinbroeken, rokken van bonte zakdoeken en, ja inderdaad, klompen werden de volgende jaren de trend.

Woody 2 Jan Jansen ©Schoenen Museum

Jan Jansen introduceerde in ’69 zijn Woody (ik had een paar imitatie Woodies!) en vier jaar later een klomp met plateauzool. Rond ’77 werd de supersuffe Zweedse muil een mode item, en jawel, Inge ging ook weer voor de bijl!
Al deze ‘klompen’ hadden trouwens een leren schacht. De naam klomp ontleenden ze dan ook eigenlijk alleen aan de houten zool.

Clogs

En nu, na ruim 30 jaar maakt de klomp, of clog zoals we nu moeten zeggen, zijn rentree. Sommige modellen zijn erg vernieuwend, andere lijken als twee druppels water op de klompschoenen uit de seventies.

Ik ben heel benieuwd of de klomp, net als toen, weer zo’n enorm succes wordt. Zo ja, dan voorspel ik ook een ware opleving van de oordopjesindustrie!

Dit artikel verscheen al eerder als blog op Myfavouriteshoes.nl. waar conservator Inge Specht wekelijks schrijft over bijzonder schoeisel uit de verzameling van het Nederlands Leder en Schoenen Museum in combinatie met opmerkelijk schoenen nieuws.